Refleksje Sługi Bożego Divo Barsottiego na temat Świętej Marii Magdaleny miałem zamiar opublikować na swoim blogu dopiero w lipcu z okazji jej święta. Zdecydowałem się jednak przyspieszyć tę publikację z powodu krążenia po internecie ( przy okazji dzisiejszej Ewangelii mszalnej) takich tekstów jak poniższy fragment artykułu Romana Zająca: Dopiero w 1969 papież Paweł VI oficjalnie oczyścił Marię Magdalenę z pomówień o uprawianie nierządu, a w 1978 z rzymskiego brewiarza wyeliminowano inwokacje o Marii jako pokutnicy i wielkiej grzesznicy, aczkolwiek taki obraz nadal funkcjonuje w świadomości wielu katolików. Warto jednak pamiętać, że 22 lipca nie czci się pamięci nawróconej nierządnicy, uratowanej przed ukamienowaniem, ale pamięć kobiety, która pierwsza ujrzała zmartwychwstałego Jezusa. Tymczasem tradycja katolicka, zachodnia zawsze te dwie kobiety i jeszcze siostrę Łazarza zlewała w jedno. Za tą tradycją podąża Divo Barsotti. Swoją drogą dowodzi to tego, że podąża on za katolicką tradycją duchową, a nie, jak się mu niekiedy zarzuca, za prawosławną, która te niewiasty oddziela.
Podobnie jak w Adwencie i na Boże Narodzenie, uważam refleksje wielkopostne Sługi Bożego Divo Barsottiego za na tyle ważne, ze umieszczam je na dwóch blogach.
Opisany przeze mnie w ubiegłym roku katolicki świr, kapłan diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej, ksiądz Rafał Jarosiewicz przeszedł od słów do czynów. W niedzielę Laetare, bezpośrednio po Mszy Świętej, odziany w różowe szaty liturgiczne odprawił w jednej z gdańskich parafij uroczysty rytuał palenia książek i rękodzieła. On jest zapewne przekonany, że w ten sposób walczy z szatanem. No cóż, don Kichot też był przekonany, że walczy z potworami….
Jak już pisałem nieraz, katolickie świry doszukują się szatana w bele czym. Teraz znaleźli go w powieściach fantastycznych, figurkach kotów i parasolkach przyozdobionych wizerunkami bajkowych postaci. Nie przyszło im do głowy, że robiąc to z pseudoliturgiczną pompą i rozpowszechniając w mediach społecznościowych ośmieszają Kościół i to na skalę globalną. O gdańskim stosie trąbią już bowiem media całego świata.
Ksiądz Rafał Jarosiewicz ma w ośmieszaniu Kościoła doświadczenie spore. Już wypowiedź o tatuażach była mocnym strzałem. Przyćmił ją jednak pomysł wypożyczenia krzyża z Giewontu na jakąś imprę na Stadionie Narodowym. To jednak były ośmieszenia w skali kraju. Ostatniej niedzieli ksiądz Jarosiewicz wszedł na skalę globalną.
Samego palenia nie będę szczegółowo analizował, zrobił to już bowiem bardzo dobrze Szymon Hołownia. Napiszę tylko parę zdań. Po pierwsze, publiczne palenie książek mnie przeraża, bo „Gdzie się pali książki, dojdzie w końcu do palenia ludzi”. Po drugie odprawiając w szatach liturgicznych ten samozwańczy rytuał, niezapisany wszak w żadnych liturgicznych księgach, zbrukał te święte szaty. Po trzecie taki rytuał, sprzeczny z duchem chrześcijańskiej liturgii, czci raczej Molocha niż Boga prawdziwego. Po czwarte, działania księdza Rafała, mocno podparte soleniem skryptury ( i przy tatuażach i przy paleniu sypie on cytatami biblijnymi jak z rękawa) mają charakter bardziej protestancki niż katolicki. Kuria powinna zareagować znacznie ostrzej niż zareagowała.
Dziś biorę na tapet kolejną kontrowersję biblijną wynikającą nie z tekstu Biblii, a z nieprecyzyjnych przekładów. Co jakiś czas słychać zarzut, że Biblia łagodnie traktuje gwałt, jako karę zań przewidując jedynie grzywnę. Wniosek taki można wysnuć na podstawie wersetów dwudziestego ósmego i dwudziestego dziewiątego dwudziestego drugiego rozdziału Księgi Powtórzonego Prawa w przekładzie Biblii Tysiąclecia:
28 Jeśli mężczyzna znajdzie młodą kobietę – dziewicę niezaślubioną – pochwyci ją i śpi z nią, a znajdą ich, 29 odda ten mężczyzna, który z nią spał, ojcu młodej kobiety pięćdziesiąt syklów srebra i zostanie ona jego żoną. Za to, że jej gwałt zadał, nie będzie jej mógł porzucić przez całe swe życie.
Warto więc przyjrzeć się temu fragmentowi Biblii w innych przekładach, by przekonać się, czy rzeczywiście mówi on o gwałcie.
Biblia Warszawska: (28) Jeżeli mężczyzna napotka dziewczynę, dziewicę nie zaręczoną, pochwyci ją i złączy się z nią, i tak się ich zastanie, (29) to mężczyzna, który się z nią złączył, da ojcu dziewczyny pięćdziesiąt srebrników, a ona zostanie jego żoną. Za to, że ją znieważył, nie będzie mógł jej oddalić przez całe swoje życie.
Biblia Warszawsko-Praska: (28) Jeżeli jakiś mężczyzna spotka młodą kobietę, jeszcze dziewicę, ale z nikim nie zaręczoną, zbliży się do niej i oboje zostaną pochwyceni na tym uczynku, (29) to ów mężczyzna wypłaci ojcu dziewczyny pięćdziesiąt sykli srebra, a dziewczyna pozostanie jego żoną, bo to on ją zbezcześcił. Jak długo będzie żył, nie będzie też mógł jej oddalić.
Biblia Paulistów: (28) Jeżeli mężczyzna spotka dziewczynę, dziewicę jeszcze niezaręczoną, weźmie ją przemocą i będzie z nią współżył, to gdy zostaną przyłapani, (29) ów mężczyzna, który z nią współżył, będzie musiał zapłacić ojcu dziewczyny pięćdziesiąt syklów srebra i wziąć ją za żonę, ponieważ ją zgwałcił. Nigdy też nie będzie mógł jej oddalić.
Biblia Gdańska: (28) Gdyby też kto, trafiwszy dzieweczkę pannę, która nie jest za mąż zmówioną, porwał ją, i leżałby z nią, a zastano by je: (29) Tedy da on mąż, który obcował z nią, ojcu dzieweczki pięćdziesiąt srebrników, i będzie mu za żonę, przeto że ją zelżył, ani jej będzie mógł opuścić po wszystkie dni swoje.
Nowa Biblia Gdańska: (28) Zaś gdyby ktoś napotkał pannę, dziewicę niezaręczoną, porwał ją i z nią obcował, i tak by ich zastano (29) wtedy mężczyzna, który z nią obcował, da ojcu dziewczyny pięćdziesiąt srebrników, a ona będzie mu żoną dlatego, że ją zhańbił; nie będzie mógł się z nią rozwieść po wszystkie dni swojego życia.
Uwspółcześniona Biblia Gdańska: (28) Jeśli mężczyzna napotka dziewczynę, która jest dziewicą i niezaślubiona, pochwyci ją i będzie z nią obcował, i zostaną przyłapani; (29) Wtedy mężczyzna, który z nią obcował, da ojcu dziewczyny pięćdziesiąt syklów srebra i będzie ona jego żoną; a ponieważ ją zhańbił, nie będzie mógł jej oddalić po wszystkie swoje dni.
Biblia Brzeska: (28) A gdyby też kto panienkę za mąż nie zmówioną gdzie znalawszy zgwałcił i zelżył, a iżby je zastano. (29) Tedy on mąż, który jej gwałt uczynił, ma dać jej ojcu śrebrników pięćdziesiąt i pojmie ją sobie za żonę, przeto iż ją zelżył, a już mu się jej nigdy porzucić nie godzi.
Biblia Poznańska: (28) Jeżeli mężczyzna spotyka młodą dziewicę, jeszcze nie zaręczoną, pochwyci ją i będzie z nią obcował, a przy łapią ich na tym, (29) mężczyzna da ojcu owej panny pięćdziesiąt s srebra i pojmie ją za żonę, ponieważ ją zniesławił; nigdy też nie będzie mógł jej oddalić.
Biblia Nowego Świata: (28) „Jeśli mężczyzna spotka dziewczynę, dziewicę, która nie jest zaręczona, i chwyci ją, i się z nią położy, i zostaną przyłapani, (29) to mężczyzna, który się z nią położył, da ojcu dziewczyny pięćdziesiąt srebrnych sykli i ona zostanie jego żoną, dlatego że ją upokorzył. Nie będzie mu wolno rozwieść się z nią przez wszystkie jego dni.
Biblia Księdza Wujka: (28) Jeśli najdzie mąż dzieweczkę pannę, która nie ma oblubieńca, a uchwyciwszy będzie spał z nią, a rzecz do sądu przyjdzie: (29) da on, który spał z nią, ojcu dziewki pięćdziesiąt syklów srebra i będzie ją miał za żonę, iż ją poniżył; nie będzie jej mógł opuścić przez wszytkie dni żywota swego.
Uwspółcześniona Biblia Księdza Wujka: 28 – Jeśli znajdzie kto dzieweczkę pannę, która nie ma oblubieńca, i pochwyciwszy będzie spał z nią, 29 a rzecz do sądu przyjdzie, ten, który spał z nią, da ojcu dziewczyny pięćdziesiąt syklów srebra i będzie ją miał za żonę, bo jej cześć odebrał; nie będzie jej mógł opuścić przez wszystkie dni żywota swego.
Biblia Leopolity: 28-Jeśliby nalazł mąż pannę, która nie jest żadnemu zaślubiona, a uchwyciwszy uczynił jej gwałt, 29- a ta rzecz doniosła się do sądu, tedy ten który uczynił gwałt, da ojcu onej dzieweczki pięćdziesiąt syklów srebra i pojmie ją, bo ją zelżył. Nie będzie jej mógł opuścić przez wszystek czas żywota swego.
Wulgata: (28) si invenerit vir puellam virginem quae non habet sponsum et adprehendens concubuerit cum ea et res ad iudicium venerit (29) dabit qui dormivit cum ea patri puellae quinquaginta siclos argenti et habebit eam uxorem quia humiliavit illam non poterit dimittere cunctis diebus vitae suae.
Okazuje się, na podstawie większości przekładów polskich, oraz Wulgaty, że rzeczony fragment nie mówi o gwałcie, a o dobrowolnym współżyciu dwojga wolnych ludzi. Należy więc raczej do domeny prawa cywilnego, nie zaś karnego i wzmiankowana w nim kwota nie jest grzywną, a odszkodowaniem. Po raz kolejny okazuje się, że Biblia Tysiąclecia słusznie jest nazywana Biblią Tysiąca Błędów.
Kontynuuję omawianie „kontrowersyj biblijnych”. Dziś skupię się na wersecie pochodzącym od Świętego Pawła, a chętnie nadużywanym przez samozwańczych czyścicieli Kościoła spod znaku duchowości podejrzeń. Chodzi o zdanie, które w starszych wydaniach Biblii Tysiąclecia brzmi tak: „Unikajcie wszystkiego, co ma choćby pozór zła”. Czyściciele wykorzystują ją na przykład tak:
„Unikajcie wszystkiego, co ma choćby pozór zła” 1Tes 5,22 W swoim liście św. Paweł zachęca nas do czujności i roztropności, oraz do duchowego rozeznawania duchów czy pochodzą od Boga czy też od szatana. W praktyce nie jest to proste ani oczywiste. Współczesny człowiek często zagubiony i pochłonięty sprawami materialnymi nie ma czasu na rozwój duchowy. A tam gdzie jest pustka duchowa wchodzi współczesny świat, którego władcą jest diabeł – z tym, co mami i oszukuje – zwodząc i przedstawiając siebie jako anioła światłości. Wiele osób, mimo, że jest ochrzczonych, wchodzi w praktyki i działania, które są sprzeczne z chrześcijaństwem i nie dadzą się z nim pogodzić. TAKIE PRAKTYKI JAK MAGIA, OKULTYZM, SPIRYTYZM CZY NIEUZASADNIONA POGOŃ ZA ORĘDZIAMI STAŁY SIĘ POWSZECHNYMI ZJAWISKAMI, KTÓRE WCISKAJĄ SIĘ MIMOCHODEM DO NASZEGO ŻYCIA, PRZEZ MEDIA: PRASĘ, KSIĄŻKI, TELEWIZJĘ, INTERNET, MUZYKĘ, FAŁSZYWYCH PROROKÓW itp. Jesteśmy coraz bardziej narażeni na zjawiska duchowo niebezpieczne. Coraz więcej osób oddala się od Boga.
Czy jednak Biblia Tysiąclecia dobrze oddaje znaczenie tego wersetu? I czy w związku z tym powyższa interpretacja jest uprawniona? Jak wygląda ten werset w innych tłumaczeniach?
Biblia Warszawska Od wszelkiego rodzaju zła z dala się trzymajcie.
Biblia Brzeska Od wszelakiego podobieństwa złości wstrzymawajcie się.
Biblia Gdańska Od wszelkiego podobieństwa złości się wstrzymywajcie.
Biblia Jakuba Wujka Od wszelakiego podobieństwa złego się powściągajcie.
Nowa Biblia Gdańska Trzymajcie się z dala od każdej formy niegodziwości.
Uwspółcześniona Biblia Gdańska Od wszelkiego pozoru zła powstrzymujcie się.
Biblia Warszawsko-Praska a unikajcie tego, co ma choć-by tylko pozór zła.
Biblia Paulistów a unikajcie wszystkiego, co złe!
Biblia Poznańska Unikajcie wszystkiego, co złe.
Uwspółcześniona Biblia Księdza Wujka Od wszelkiego rodzaju zła się wstrzymujcie
Przekład Budnego
Od wszego podobieństwa złości hamujcie się.
Przekład Rakowski
Od wszelakiego kształtu złości wstrzymawajcie się.
Przekład Jaczewskiego
Od wszelkiego złego powściągajcie się.
Przekład Symona
Wszystkiego, co ma pozór złego, unikajcie.
Biblia Mariawicka
Od każdej rzeczy złemu podobnej się powściągajcie.
Przekład księdza Dąbrowskiego z Wulgaty
Unikajcie wszystkiego, co ma choćby pozór zła.
Przekład księdza Dąbrowskiego z greki
Unikajcie wszystkiego, co ma choćby pozór zła.
Biblia ŚTB
trzymajcie się z dala od każdej formy niegodziwości.
Biblia EIB literalna
Trzymajcie się z dala od wszelkiego rodzaju zła.
Przekład toruński
Trzymajcie się z dala od każdej postaci zła.
Biblia Pierwszego Kościoła: od każdej postaci zepsucia trzymajcie się z dala.
Przekład Odzyskiwania: Wstrzymujcie się od wszelkiego rodzaju zła.
Przekład księdza Kowalskiego: Wszystkiego, co ma pozór zła, unikajcie
Biblia Lubelska: Unikajcie wszystkiego, co ma choćby pozór zła.
Biblia Mesjańska Od wszelkiego rodzaju zła z dala się trzymajcie.
Przekład Toruński: Trzymajcie się z dala od każdej postaci zła.
Słowo Życia: Strońcie od wszelkiego rodzaju zła.
Biblia Nowego Świata Powstrzymujcie się od wszelkiej formy niegodziwości.
Novum Testamentum Graece ἀπὸ παντὸς εἴδους πονηροῦ ἀπέχεσθε. (apò pantòs eídous ponēroũ apékhesthe)
Okazuje się więc, że mniejsza część przekładów ma pozór lub podobieństwo zła, a większość, łącznie z Wulgatą i oryginałem greckim, rodzaj lub formę zła, albo po prostu zło. Która wersja jest prawdziwa? Myślę, że przy takim rozkładzie warto zaufać Wulgacie i unikać rzeczywistego zła, a nie jego pozoru, a co za tem idzie nie doszukiwać się diabła w bele czym. Warto też zauważyć, że „pozór zła” występuje prawie wyłącznie w przekładach katolickich z II połowy XX wieku, a więc powiązanych ze sobą (Kowalski, Dąbrowski razy dwa, Tysiąclatka, Warszawsko-Praska, a z protestanckich UBG). Pierwszy wprowadził to pojęcie do polskich przekładów biblijnych arcybiskup Albin Symon, a spopularyzował po ostatniej wojnie ksiądz Seweryn Kowalski, którego przekład ogólnie lubię, ale nie mogę go uznać za pozbawiony błędów.
Na koniec bomba. W najnowszym, piątym wydaniu Biblii Tysiąlecia nie ma już pozoru zła i odnośny werset brzmi tak:
Unikajcie wszelkiego rodzaju zła.
Nieaktualny jest więc argument katolickich pozorników, że skoro tak oddaje ten werset Biblia Tysiąclecia, oficjalny przekład Kościoła katolickiego w Polsce, to nas katolików w Polsce ta wersja przekładu obowiązuje. No już oddaje inaczej, więc „obowiązuje” nas inna wersja.
Należy unikać rzeczywistego zła, a nie pozornego, aby pod pozorem unikania zła ukrytego w pozorach nie uniknąć przypadkiem rzeczywistego dobra, a nawet Dobra.
Tekst poprawiono i uzupełniono 10 stycznia 2024 roku.
Słowniki raczej nie służą do czytania ciągiem, od deski do deski. Nie oznacza to jednak, że nie można ich tak czytać. Jak się chce, to można, zwłaszcza jeśli jest się takim dziwakiem jak ja i i jeżeli słownik dostarcza sporej porcji informacyj z interesującej nas dziedziny. A tak jest w moim przypadku z tym słownikiem. Wiele się z niego dowiedziałem o wschodnim chrześcijaństwie. Uporządkował moja wiedzę.
Dla porządku należy podkreślić, że słownik nie zajmuje się całym Chrześcijaństwem wschodnim, a jedynie orientalnym, czyli Kościołami niechalcedońskimi oraz ich katolickimi i protestanckimi odpowiednikami. Z kręgów bizantyjskich omawia jedynie melchitów i Gruzinów.
Szczególnie interesujące były dla mnie informacje o Kościele etiopskim. Będę musiał chyba uzupełnić mój artykuł o nim. Niestety, książka zatrzymuje się na latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, toteż milczy na przykład o Kościele erytrejskim.
Gdy się ma w domu młodzież, ma się też więcej niż inni okazyj do czytania młodzieżowej literatury. Toteż ja chętnie taką literaturę od czasu do czasu czytuję. Moje zamiłowanie do Pottera jest powszechnie znane, uważni czytelnicy moich blogów zapewne dostrzegą też we mnie miłośnika Narnii, którą dość często cytuję. Od jakiegoś zaś czasu poznaję świat Ani
Często ostatnio wzmiankowałem serie literackie, których lekturę zacząłem od dalszych tomów. Dla odmiany tę serię czytam po kolei. Jestem właśnie przy drugim tomie. W odróżnieniu on pierwszego ten nie skupia się na samej bohaterce, ale raczej na miejscowości Avonlea i różnych jej mieszkańcach. Poznajemy perypetie wielu z nich, tak dzieci, jak dorosłych. Przypomina mi to nasze rodzime powieści pozytywistyczne, zwłaszcza Prusa i Orzeszkowej. Więcej jest tu Avonlea niż Ani. Książka po polsku mogłaby mieć tytuł „Ania w Avonlea” zamiast „Ania z Avonlea”.Jest to więc mniej powieść przygodowa, bardziej zaś obyczajowa. Może więc zainteresować, nie tylko młodzież, ale i starszych czytelników.
Czytanie serii począwszy od dalszych tomów staje się powoli moją świecką tradycją. Sprawdzam w ten sposób, czy seria się broki. Jeśli dalszy tom jest zrozumiały bez pierwszego, to jest OK. I tym razem jest OK.
Książka solidna, mieszanka klasycznej fantasy z urban fantasy, z przewagą tej ostatniej. Ciekawe przemyślenia historyczne i socjologiczne. Ciekawe zwroty akcji.
Nie chciałbym chyba wziąć pożyczki z wampirycznego banku… Czy ktoś z nas może mi wyjaśnić, dlaczego pewien bank zmusza mnie już od samego rana i to od dłuższego czasu do wysłuchiwania zachęty do zapożyczania się właśnie w nim, kokietując mnie wampirami? (Coś podejrzewam, że nie dostaje mi kulturowych – może subkulturowych? – kompetencji. Albo psychologicznych.)
Ten przypadek to klasyczny przykład transformacji semantycznej. Dla pokolenia wychowanego na „Zmierzchu” wampiry mogą być sympatyczne i pozytywne. W XIX wieku ten sam proces dotknął syreny. Wcześniej, przez tysiące lat były one złymi potworami, niosącymi zgubę ludziom, żeglarzom zwłaszcza. W symbolice chrześcijańskiej oznaczały pokusy i herezje.
Odwrócił to Hans Christian Andersen, prezentując światu dobrą syrenkę. Dziś już mało kto pamięta o złych syrenach. W kolejnym stuleciu podobny proces zaszedł ze smokami, choć nie tak do końca i mamy w popkulturze zarówno złe, jak i dobre smoki, a na naszych oczach dokonuje się w odniesieniu do wampirów. Czy będzie to transformacja udana i kompletna, tego jeszcze nie wiemy. Na razie jest w fazie wstępnej, dlatego takie reklamy niektórych szokują.
Staje się to, czego się od wielu miesięcy obawiałem. Blox zostanie pod koniec kwietnia zlikwidowany. Szkoda, ale żyć trzeba i pisać trzeba. Przenoszę część blogów na WordPressa. Niestety, nie będą miały tak zgrabnych adresów jak na Bloksie.
Liczbę blogów zredukuję z dziewiętnastu do pięciu:
-Kultura Okiem Svetomira oczywiście zostaje, przyłączone do niego zostaną Głupie Maile
-Prawdziwe Boże Narodzenie, Prawdziwy Wielki Post i Prawdziwa Wielka Noc zostaną połączone w jeden Blog Rok Boży
-TFUrczość Svetomira zostaje, przyłączone do niej zostaną Polski Turbofolk i Rybnik w Obiektywie Komórki
-Polityka Okiem Svetomira zostaje
-Moje Ulubione Produkty zostają
Resztę blogów likwiduję. Adresy nowych blogów podam pod koniec marca.
Kultura Okiem Svetomira 