Kultura Okiem Svetomira

Są ludzie, którzy uważają tę książkę za bardzo ważną, fundamentalną wręcz. Ja nie podzielam tego zdania. Książka jest w pewnym stopniu ciekawa, ale jest dość słaba metodologicznie i przedewszystkiem wyważa drzwi od dawna otwarte. Co najmniej od lat siedemdziesiątych wiadomo bowiem wszystkim, którzy chcą wiedzieć, że „Malowany ptak” jest fikcją powieściową, a nie autobiografią. Autor mówił o tym wielokrotnie i jednoznacznie.

Owszem, mówił też, że w książce tej są wątki autobiograficzne, ale między wątkami autobiograficznymi w powieści, a autobiografią, czy choćby powieścią autobiograficzną jest mniej więcej taka różnica jak między butelkowaną wodą morską w aptece a morzem. „Malowany ptak” nie daje podstaw do nazwania Kosińskiego kłamcą. Był on po prostu twórcą powieściowych fikcyj. 

Co do słabości metodologicznej Siedleckiej to objawia się ona w oparciu praktycznie wyłącznie na relacjach ustnych, głownie mieszkańców wsi, w której ukrywał się w czasie okupacji Kosiński. Autorka nie szukała dokumentów, nie dowiedziała się nawet tego, że Kosiński miał pierwotnie na imię Józef, choć i w tych relacjach ustnych były poszlaki na to wskazujące. Ogólnie książka sprawia wrażenie napisanej na kolanie i pod z góry założoną tezę. 

55/52

* * *

W ubiegłym roku omawiałem książkę Grzegorza Kalinowskiego „Śmierć frajerom”. Dziś przyszedł czas na drugą część. 

W sumie to niezła książka jest. Dobrze wprowadza w klimat międzywojnia: Warszawa, Zakopane, teraz także Poznań i Sopot. Dostarcza wielu ciekawych informacyj. Ciekawym pomysłem są liczne odwołania do dzisiejszej popkultury: „Budzikom śmierć”, aspirant Strassburger opowiadający stare kawały, Japończyk Murakami, mający dziadka Harukiego, etc. 

Jedyną rzeczą, która mi trochę, ale tyko trochę przeszkadza jest mnogość wątków, powodująca, że nie pamiętam już wielu wydarzeń z pierwszej części, co nieco utrudnia lekturę. Na szczęście mniej niż w pierwszej części jest tu nachalnej patriotycznej propagandy.

54/52

* * * *

Od czasu do czasu czytam sobie polskie kryminały. Jedne są gorsze, inne są lepsze, bo jedne są pisane przez płodnych grafomanów, a inne przez prawdziwych, dobrych pisarzy. „Aleja samobójców” należy do tej drugiej kategorii. Jej autorzy niewątpliwie są dobrymi pisarzami. Książka jest naprawdę dobrym kryminałem, chętnie sięgnę po następne części cyklu, zwłaszcza, ze ty razem, dla odmiany zacząłem od książki cykl rozpoczynającej. 

53/52

* * * * *

To jedna z najdziwniejszych książek, jakie w tym roku czytałem. Przez pierwszą część- zbiór absurdalnych opowiadań, trudno było mi przebrnąć. Na szczęście jednak przebrnąłem i dotarłem do części znacznie bardziej interesującej – do esejów, których część też nurza się w absurdzie. Najciekawsze są dla mnie trzy: o drugim Jerofiejewie, Wienedikcie, o Aleksandrze Marininej, popularnej również i u nas autorce kryminałów, która jest rosyjskim odpowiednikiem naszego Remigiusza Mroza. Mimo jednak tych kilku ciekawych esejów, nieprędko raczej wrócę do tego autora. Za dużo absurdu. Choć te eseje są znacznie łatwiejsze w odbiorze niż czytane przeze mnie niedawno eseje Michela Houellebecqa, to jednak chętniej będę wracał do Francuza. 

52/52

* * * *

 

„E.E” Olgi Tokarczuk należy podobnie ja „Podróż Ludzi Księgi” do wczesnych powieści tej autorki. Podobnie jak w tamtej książce można tu dostrzec podobieństwa do stylu Hermana Hessego i Marguerite Yourcenar. Jest też podobnie uniwersalistyczna, może dotrzeć do czytelników na całym świecie. Akcja dzieje się na początku dwudziestego wieku we Wrocławiu. Głównym problemem fabuły jest wielość możliwych spojrzeń na jedno zjawisko. Pozycja bardzo solidna i ciekawa, choć nie tak zjawiskowa jak „Podróż Ludzi Księgi”. 

* * * * *

51/52