Kultura Okiem Svetomira

Niedawno pisałem o kuriozalnych Wskazaniach Konferencji Episkopatu Polski, kastrujących papieskie Motu Proprio Summorum Pontificum, wspominając przy okazji bliźniaczy dokument episkopatu niemieckiego. Tydzień po ogłoszeniu polskiego dokumentu okazało się, że wieści o episkopatach sprzeciwiających sie papieskiej woli dotarły do uszu Ojca Świętego i delikatnie mówiąc nie zachwyciły Go. W związku z powyższym komisja Ecclesia Dei,powołana do opieki nad katolikami tradycyjnymi, wyda wskazania interpretacyjne, które ukróca samowolkę lokalnych biskupów, chcących kapłanom i wiernym zabrać to, co Papież dał. Wiadomo już, że w niektórych diecezjach biskupie interpretacje całkowicie zablokowały sprawowanie Mszy Trydenckiej, a to juz jest jawne nieposłuszeństwo Ojcu Świętemu.

O planowanej interwencji interpretacyjnej Watykanu poinformował najpierw Prałat Perl ze wspomnianej komisji, a następnie Abp Albert Malcolm Ranjith Patabendige Don, sekretarz Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów (na zdjęciu) mający , według pogłosek, wielka szansę na objecie tejże kongregacji i kardynalski kapelusz. Ten ostatni hierarcha wyraził sie zresztą niesłychanie ostro, nazywając okrawających papieskie pozwolenie biskupów narzędziami w ręku szatana. Jest więc pewne, że taki dokument w niedługim czasie powstanie. Ciekawe, co wtedy zrobią biskupi Cichy i Michalik, których stać było jedynie na skopiowanie niemieckiego gotowca, czym poszli w niechlubne ślady swych współbraci zza Odry. Nauczyli sie bowiem od nich rzeczy bardzo złej – nieposłuszeństwa Stolicy Apostolskiej i kontestowania jej orzeczeń. Mam nadzieje, ze wyzbędą się rychło tej szkodliwej i niebezpiecznej maniery.

Mam też nadzieje, że biskupi diecezjalni w naszym kraju śledzą poczynania Kurii i nie są tak głupi, by wcielać w życie potworka wymodzonego przez swych dwóch kolegów (teraz sobie mogę poużywać, bo i tak Najprzewielebniejszego Abp. Dona O.M.B.b. nie przebiję).

Vivat Benedictus Magnus!

Vivat Reverendissimus Archiepiscopus Albertus!

Na pohybel krętaczom!

Wielokrotnie już pisałem, że symbole mają wiele znaczeń. A skoro gesty są również symbolami, to i one są wieloznaczne. Niewątpliwie wieloznaczny jest gest, przedstawiony na ilustracji powyżej. Wśród jego znaczeń można wyróżnić następujące:

-ochrona przed urokiem, złym okiem, a więc gest magii ochronnej, ludowej, białej, w tym przypadku włoskiej

-sugestia, ze adresat gestu jest „rogaczem”, ogólniej gest obelżywy

-satanistyczny gest religijny, oddanie chwały Szatanowi.

Tak sie składa, że poza kręgiem kultury włoskiej obserwatorzy tego gestu są skłonni przypisywać mu znaczenie trzecie. Jest to oczywiste uproszczenie. Na ilustracji jest rockowy muzyk włoskiego pochodzenia, który tego gestu używa w znaczeniu pierwszym, zaś krytycy muzyki rockowej uparcie głoszą, że czyni to w znaczeniu trzecim. Oczywiście on sam temu po części dopomaga, sugerując to kontekstem, czyni bowiem ten znak zawsze wtedy, gdy śpiewa o Szatanie. Z drugiej strony w wywiadach dosyć często wyjaśnia o co mu naprawdę chodzi. Ostatnio na pewnym forum internetowym jeden z jego bardziej zasłużonych uczestników umieścił arcyciekawą ilustrację:

Na przedstawionym fresku, pochodzącym z katedry Monreale w Palermo na Sycylii, Święty Piotr wykonuje praktycznie identyczny, a przynajmniej trudny do odróżnienia od poprzedniego gest. Szatana na pewno nie wychwala, nikogo tez nie lży, a nie sądzę, żeby uroki odpędzał środkami magicznymi. Cóż więc czyni? Odpowiedź da nam następna ilustracja:

Nie ma oczywiście żadnego znaczenia to, że ikona jest ruska, przedstawia świętego Mikołaja, a nie Piotra i pochodzi z XIX wieku. Schemat przedstawiania na ikonach świętych biskupów, do których zaliczają się i Mikołaj i Piotr, jest ten sam od czasów bizantyjskich. A polega on na ty, ze prawa dłoń świętego biskupa ułożona jest w geście błogosławieństwa biskupiego mającym głęboka symbolikę. Palce błogosławiącego są ułożone w kształt greckich liter IC XC, co jest abrewiacją świętych Imion Jezus Chrystus. Przesłanie jest jasne – biskup błogosławi nie w swoim imieniu, ale w imieniu Jezusa Chrystusa. Przedstawiony fresk wykazuje pewne cechy sztuki bizantyjskiej, ale już do niej nie należy, jest tylko na niej wzorowana. Twórca tego dzieła zapewne nie był Grekiem, ale Włochem. Wzorował sie na jakimś greckim fresku lub ikonie Świętego Piotra. Gestu błogosławieństwa nie znał już, bądź nie rozumiał, toteż odtworzył go niedokładnie. Pewnie nie on jeden i podobnych fresków i obrazów jest zapewne w całej Italii sporo. Lud przyswoił ten gest wiedząc o nim tyle tylko, ze jest święty i niesie Moc. Jest wielce prawdopodobne, ze tak powstała tradycja magicznego gestu chroniącego przed urokami. Wiele jest bowiem aktów magii ludowej w całym chrześcijańskim świecie, które są przekształceniami chrześcijańskich aktów religijnych.

To, co wyżej napisałem, to tylko luźna hipoteza, nie zaś udowodniona prawda. Nie czuje się na siłach jej weryfikować, nie jestem bowiem specem od kultury włoskiej. Znam tylko pewne prawidła, które wszędzie są te same. Na ich podstawie wnioskuję o dużym prawdopodobieństwie przedstawionej hipotezy.

W ubiegłym tygodniu Konferencja Episkopatu Polski opublikowała dokument o następującej treści:

Wskazania Konferencji Episkopatu dla diecezji polskich dotyczące sprawowania Mszy św. według ogłoszonego przez papieża Benedykta XVI listu apostolskiego w formie Motu proprio Summorum Pontificum

Biskupi zebrani na 341. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski w Warszawie w dniach 2 i 3 października 2007 r. ustalili wskazania dotyczące sprawowania Mszy św. według ogłoszonego przez papieża Benedykta XVI w dniu 7 lipca 2007 r. listu apostolskiego w formie Motu Proprio Summorum Pontificum. W Motu proprio i dołączonym do niego liście do biskupów papież Benedykt XVI określił ramowe warunki dla sprawowania Mszy św. według promulgowanego przez bł. papieża Jana XXIII Missale Romanum jako nadzwyczajnej formy liturgii Kościoła.

1. Liturgię parafialną należy sprawować w formie zwyczajnej. Tam, gdzie będzie zachodziła potrzeba, w niedziele i święta nakazane można dodatkowo sprawować jedną Mszę św. w formie nadzwyczajnej, nie może ona jednak być odprawiana w miejsce Mszy św. w formie zwyczajnej (por. Summorum Pontificum, art. 5 § 2).

2. Możliwość sprawowania Mszy św. we wspólnotach parafialnych w formie nadzwyczajnej musi uwzględniać dobro duchowe całej wspólnoty i proszących o takie Msze św. wiernych. Wprowadzenie tej formy Mszy św. nie może powodować napięć i podziałów w parafii (por. Summorum Pontificum, art. 5 § 1). Życzenie jakiejś grupy wiernych, by mogli na stałe uczestniczyć we Mszy świętej sprawowanej według Missale Romanum bł. Jana XXIII nie może utrudniać pozostałym wiernym uczestniczenia we Mszy świętej w formie zwyczajnej.

3. Zwyczajną formę Mszy św. w języku łacińskim należy sprawować według Missale Romanum 1970 (w wydaniu Editio typica tertia 2002), a w języku polskim według Mszału rzymskiego dla diecezji polskich, Poznań 1986. Do nadzwyczajnej formy Mszy św. należy używać Missale Romanum 1962 z tekstami Proprium Poloniae (por. Summorum Pontificum, art. 1).

4. Wniosek o zezwolenie na Mszę św. w formie nadzwyczajnej mogą składać proboszczowi grupy świeckich działające w danej parafii (por. Summorum Pontificum, art. 5 § 1 i art. 7). Jeśli członkowie grup proszących o Mszę św. w formie nadzwyczajnej są z różnych parafii, wniosek należy skierować do biskupa diecezjalnego.

5. Określenie rodzaju i wielkości grup, które mogą się starać o odprawianie dla nich Mszy św. według formy nadzwyczajnej, pozostawia się biskupom diecezjalnym.

6. Kapłani, którzy mają odprawiać Mszę św. w formie nadzwyczajnej, spełniać powinni następu-jące wymagania (por. Summorum Pontificum, art. 5 § 4):

– przyjmować całą liturgię Kościoła w formie zwyczajnej i nadzwyczajnej (por. towarzyszący Motu proprio List papieża Benedykta XVI);

– posiadać dobrą znajomość nadzwyczajnej formy obrzędu;

– znać język łaciński;

– mieć przygotowanych do tej formy Mszy św. ministrantów.

Spełnieniem tych wymagań powinny weryfikować Diecezjalne Komisje Liturgiczne.

7. Przy sprawowaniu Mszy św. w nadzwyczajnej formie obowiązuje kalendarz i porządek czytań z Missale Romanum 1962. Należy także uwzględnić w odpowiednim czasie zapowie-dziane przez Komisję Ecclesia Dei rozszerzenie kalendarza. Do wykonania czytań w języku narodowym (por. Summorum Pontificum, art. 6) należy użyć perykop z zatwier-dzonego lekcjonarza mszalnego, Pallottinum Poznań 1972-2004. Można także użyć Mszału Rzymskiego w opracowaniu OO. Benedyktynów z Opactwa Tynieckiego, Pallotinum Poznań 1963.

Przepowiadanie w czasie Mszy św. w formie nadzwyczajnej powinno być zgodne z nauczaniem Soboru Watykańskiego II.

8. Biskupi diecezjalni nie widzą aktualnie potrzeby ustanawiania parafii personalnych dla spra-wowania nadzwyczajnej formy obrządku
rzymskiego (Summorum Pontificum, art. 10).

9. Celem sporządzenia po trzech latach przez biskupa diecezjalnego relacji na temat doświad-czeń z wprowadzaniem w życie Motu proprio (por. towarzyszący Motu proprio List papieża Benedykta XVI) proboszczowie wzgl. rektorzy kościołów, w których zezwolono na Mszę św. w nadzwyczajnej formie, powinni informować o tym swego biskupa.

10. Przypominając wskazania Motu proprio należy rozważyć, czy w dużych miastach nie powinna być sprawowana jedna Eucharystia niedzielna w języku łacińskim według mszału Pawła VI. Są osoby, które chcą w takiej Mszy świętej uczestniczyć. W niektórych kościołach taka liturgia w języku łacińskim jest sprawowana i ogólnie dostępna dla wiernych.

Wskazania obowiązują od 15 października 2007 r.

+ Arcybiskup Józef Michalik

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski

+ Bp Stefan Cichy

Przewodniczący Komisji Episkopatu

ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów.

Warszawa, dnia 3 października 2007 r.

341. Zebranie Plenarne Konferencji Episkopatu Polski

Z ubolewaniem stwierdzam, że dokument powyższy stoi w całkowitej sprzeczności z nauczaniem papieskim wyrażonym w Motu Proprio Summorum Pontificium Jego Świątobliwości Ojca Świętego Benedykta XVI, które zawiera następującą klauzulę:

Wszystko, co zostało postanowione przez Nas w niniejszym „Motu Proprio” ma być uznawane za postanowione i obowiązujące oraz rozkazujemy by obowiązywało od dnia 14 września tegoż roku od święta Podwyższenia Krzyża Świętego, wbrew wszelkim przeciwnym zarządzeniom.

Pismo biskupów polskich zdaje się być kopią analogicznego dokumentu hierarchów niemieckich. Pewnie dlatego niektóre jego punkty niezbyt przystają do naszych realiów. I tak zakaz zamieniania Mszy w formie zwyczajnej na nadzwyczajna ma sens w parafiach niemieckich z jedną Mszą niedzielną, nie ma zaś sensu w miejskiej parafii w Polsce, gdzie jest na przykład 10 Mszy w niedziele i jedenastej wcisnąć w grafik sie nie da. W ten sposób staje się de facto zakazem odprawiania Mszy Trydenckiej w ogóle, a więc jest rażąco sprzeczny z Motu Proprio. Jednak myślę, ze nie tylko w Polsce przyznanie biskupowi prawa określania minimalnej wielkości grupy, która może prosić o msze praktycznie zablokuje Motu Proprio jeśli biskup będzie tradycji niechętny. Przecież może ustalić, ze minimalna grupa to np. 254 ponaddwumetrowych kędzierzawych blondynów stanu szlacheckiego, biegle znających łacinę. Czemu nie, skoro KEP zaleca biskupom kształtować te kryteria dowolnie. Nie zarzucam biskupom złej woli, czy wrogości wobec tradycji. Myślę jednak, że nie potraktowali problemu poważnie. Uznali, moim zdaniem błędnie, że wierni w Polsce Starej Mszy nie chcą i trzeba tychże wiernych bronić przed dziwactwami niektórych księży. Na pewno stworzyli by inny dokument, gdyby wiedzieli, że większości wiernych kwestia rytu jest doskonale obojętna, spora grupa chce swobodnego dostępu do Starej Mszy, a tylko mała garstka sie jej obawia.

W związku z powyższym:

-Jako, że KEP nie ma mocy wydawać wiążących aktów prawnych, wskazania te obowiązywać moga jedynie po ratyfikowaniu ich przez biskupa miejsca

-Te fragmenty, które są jawnie sprzeczne z wolą Ojca Świętego wyrażoną w Motu Proprio są mocą samego prawa nieważne i nieobowiązujące. Takie fragmenty pisma biskupów pogrubiłem.

Obowiązującym prawem jest Motu Proprio, nie zaś wskazania KEP.