Kultura Okiem Svetomira

Pisma profesjonalne, rozmaitych zresztą dyscyplin stosują zazwyczaj pewną sympatyczną praktykę, polegająca na prowadzeniu przynajmiej jednego stałego działu, zrozumiałego nawet dla laików. Zwyczajowi temu hołduje również komputerowy miesięcznik Hakin 9. W przypadku tego periodyku jest to rubryka W skrócie – aktualności. Można z niej się dowiedzieć, o różnych aktualnych ciekawostkach ze świata komputerów i telekomunikacji. W marcowym numerze dział ten informuje między innymi o:

-poprawie standardów bezpieczeństwa w produktach firmy Google

-nowej wersji przeglądarki internetowej Firefox

-nowej formie oferowania wideo na Youtube

-nowym skanerze online firmy Eset

-łataniu dziur w Javie przez firmę Apple

-czytaniu historii przeglądarki bez Javascriptu

-nowych wirusach atakujących jabłuszka

-nowej wersji Iphone’a

Bodaj najważniejszym, najbardziej wpływowym medium katolickim na świecie jest EWTN (Eternal World Television Network – Sieć Telewizyjna Wiecznego Świata). Nadaje ona z USA, ale swoim zasięgiem obejmute cały świat. Jej założycielką i szefową jest słynna Matka Andżelika z Zakonu Ubogich Sióstr Świętej Klary (na zdjęciu). EWTN nadaje zasadniczo w języku angielskim i hiszpańskim, ma też pojedyncze audycje w językach niemieckim i portugalskim. W Polsce można ją oglądać za pośrednictwem internetu, satelity i niektórych kablówek.

Program stacji jest zdominowany przez dwa nurty: modlitewno-liturgiczny i katechetyczny, przy czem ów drugi zdecydowanie przeważa. Muzyki jest tu niewiele, w zasadzie jedyną audycją muzyczną jest niedzielny, przedpołudniowy, dwugodzinny koncert muzyki poważnej. Mimo, że jest to stanowczo, jak na mój gust, za mało, to jednak uważam, że jest to rozwiązanie stokroć lepsze niż codzienny kwadrans muzyki poważnej jak to ma miejsce na przykład w Radiu Maryja. Aby słuchacz odniósł z niej jakikolwiek pożytek, muzyka, szczególnie zaś poważna, musi być podawana w większych, co najmniej godzinnych dawkach. Publicystyka i literatura są w EWTN całkowicie podporządkowane katechezie. Z racji umiarkowanej jedynie znajomości języka angielskiego, nie mówiąc już o niemieckim, hiszpańskim i portugalskim nie jestem w stanie ocenić poziomu audycyj katechetycznych w tych językach, nie będę więc w ogóle ich oceniał i skupię się na liturgii oraz paraliturgii.

Msza Święta w EWTN sprawowana jest zasadniczo w języku angielskim. Jest ona praktycznie zawsze celebrowana bardzo pobożnie i zgodnie z rubrykami. Na stole ołtarzowym jest umieszczony piękny krucyfiks i sześć tradycyjnych, wysokich świec. Kielich jest zawsze przykryty welonem w stosownym kolorze. Części stałe w tym Pater Noster są śpiewane po łacinie. Obrzędy wstępne są sprawowane z miejsca przewodniczenia. Zawsze jest Confiteor. Psalm jest śpiewany od ambonki, a Alleluja od chóru. Kazanie, zwłaszcza w niedzielę bywa ciut za długie. Zgrzytem jest częste recytowanie prefacji, w miejsce jej śpiewania. W niedzielę dominuje Kanon Rzymski, w tygodniu obficie korzysta się z bogactwa anafor obecnych w Mszale. Niestety w formule konsekracji wina nadal są używane słowa „for all”, zamiast „for many”. Pominięty jest nieobowiązkowy znak pokoju, a błogosławieństwo końcowe jest udzielane po łacinie. Niezrozumiałym jest dla mnie zwyczaj retransmitowania każdej Mszy Świętej po kilku godzinach. Zgrzytem wydaje mi się też emitowanie na kanale hiszpańskojęzycznym Mszy angielskiej z komentarzem hiszpańskim. Właściwszym wydaje mi się transmitowanie innej Mszy, celebrowanej po hiszpańsku. Koniecznie trzeba wspomnieć, że EWTN transmituje też od czasu do czasu Msze Święte Trydenckie celebrowane przez kapłanów bractw tradycyjnych: Bractwa Kapłańskiego Świętego Piotra i Instytutu Chrystusa Króla. Zupełnie nieobecna jest w audycjach tej stacji Liturgia Godzin, co jest moim zdaniem poważnym brakiem. Sporo jest za to paraliturgii. Przedewszystkiem dwa razy dziennie odmawiany jest Różaniec i dwa razy dziennie Koronka do Miłosierdzia Bożego, o której już pisałem, że jest najistotniejszym wkładem religijności polskiej w dorobek Kościoła Powszechnego. Poza tem jest koronka do Świętego Michała Archanioła i Anioł Pański, a także, co wydaje mi się najciekawsze, wszystkie zatwierdzone do publicznego użytku litanie, każdego dnia inna.

EWTN nie jest idealną katolicką stacją telewizyjną, bo też ideałów wśród dzieł ludzkich nie ma. Jest jednak stacją bardzo dobrą i niejako wzorcową, od której inne mogą się wiele nauczyć.

Zgodnie z zapowiedzią zawartą w poprzednim tekście na ten temat, kończę zbieranie propozycji i ogłaszam głosowanie nad nimi. Poniższa ankieta będzie wisieć na moich blogach przez kolejne dwa tygodnie, potem zaś założę forum na wybrany przez Państwa temat. Powyższa ilustracja obrazuje propozycję Roberta Drozda.

Dwukrotnie już zapowiadałem cykl tekstów o polskich i zagranicznych mediach religijnych. Dziś ten cykl z przyjemnością inauguruję. Nie ukrywam, że chcę tymi tekstami wpisać się w trwającą od lat w społeczeństwie polskim dyskusję na temat Radia Maryja i Telewizji Trwam. Pragnę jednak nie ograniczać się do mediów Ojca Dyrektora, ale zakreślić dużo szerszą perspektywę. Radio Maryja i Telewizja Trwam oczywiście pojawią się w tym cyklu, ale nie na początku, a raczej pod koniec. Pisał będę przedewszystkiem o mediach katolickich, ale kilka tekstów poświęcę też, w celach porównawczych, mediom innowierczym, zwłaszcza protestanckim. Skupię się przedewszystkiem na radiu i telewizji. Po zastanowieniu postanowiłem nie umieszczać w tym cyklu tekstów na temat prasy drukowanej. Spośród stron internetowych omawiać będę tylko te, które mają wybitnie multimedialny charakter.

Swoistym preludium do tego cyklu był tekst sprzed pięciu lat poświęcony morawskiemu radiu Proglas, opublikowany podówczas na portalu ekumenicznym kosciol.pl, a dwa lata temu przypomniany z drobnymi zmianami na niniejszym blogu. Nie zamieszczę go jednak w tym cyklu, a napiszę o tej rozgłośni nowy tekst, zgodny z planem, który sobie założyłem. A plan ten jest taki, że każde medium będę analizował pod kątem proporcyj w jakich występują w nim takie elementy jak: liturgia, katecheza, publicystyka, literatura i muzyka. Na tej podstawie będę oceniał charakter i jakość poszczególnych podmiotów. Planuję w tym cyklu umieścić około dwudziestu tekstów i zrealizować to zadanie w okresie jednego roku. Nie mam pewności, czy mi się to uda, gdyż do prawie każdego tekstu trzeba zbierać materiały przez kilka dni, w tym jedną niedzielę, a w większości miesięcy mam tylko jedną niedzielę taką, w którą mogę słuchać radia przez cały dzień.

Mam nadzieję, że mój cykl wzbudzi zainteresowanie i dyskusję, a być może nawet będzie inspiracją, czy wskazówką dla kreatorów mediów religijnych. Analizy takie jak moja są niezwykle potrzebne, gdyż media religijne odgrywają znaczącą role nie tylko w Polsce, ale na całym świecie.

Stało się już tradycją, że dwa razy do roku publikuję na swoich blogach tekst organizacyjny, w którym omawiam dalsze plany ich rozwoju. Zazwyczaj jeden taki tekst pojawia się u progu Wielkiego Postu, natomiast drugi we wrześniu. Pora więc na drugi w tym roku, a piąty w ogóle, tekst organizacyjny. Rewolucji na blogach nie planuję, ale spore zmiany jak najbardziej. Głównym moim blogiem pozostanie Kultura Okiem Svetomira i nie sądzę, by kiedykolwiek miało się to zmienić. Zmienia się natomiast sam blog, można powiedzieć, że ewoluuje. W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy pewne kategorie, w szczególności literaturę mocno zaniedbałem, teraz postaram się to nadrobić. Powołuję do życia trzy nowe kategorie: język, teksty nadesłane i teksty komercyjne. Sprzątanie w kategoriach związane z dodaniem nowych potrwa pewnie do zimy. Zainaugurowałem dwa nowe cykle, jeden w kategorii Literatura, zatytułowany „Humanistyka z marketowego koszyka”, a drugi w kategorii Internet i media, zatytułowany „Media religijne”. Każdy z tych cykli jest zaplanowany na mniej więcej dwadzieścia tekstów. Nadal oczywiście będzie istniał także cykl festiwalowy, który przez te trzy lata dojrzał i od przyszłego roku będzie obejmował dwadzieścia imprez, subiektywnie przeze mnie uznanych za szczególnie ważne. Będę się starał, aby zestaw owych imprez pozostawał począwszy od przyszłego roku w miarę niezmienny. Tego, że KOS będzie blogiem regularnie, przynajmniej dwa razy w tygodniu, uzupełnianym, dodawać chyba nie muszę. Drugim, równie często uzupełnianym blogiem będą Limeryki ze śmietnika. Nadal będę, oczywiście, mocno eksperymentował z formą limeryków. W ciągu najbliższych paru miesięcy dominować będą na tym blogu nawiązania literackie. Polityka Okiem Svetomira i Rybnik w obiektywie komórki będą uzupełniane raz częściej, a raz rzadziej. Limeryki ze śmietnika i Rybnik w obiektywie komórki czeka za jakiś czas głębsza przebudowa, ale jeszcze chyba nie w tym sezonie. Co do blogów wtórnych, to nastąpi specjalizacja tematyczna niektórych z nich. Na salonie24 będą tylko teksty polityczne, a na ProPolonii tylko kulturalne. Jedynie blog na blogspocie zachowa swój mieszany charakter. Blogi na zambie i profeo mają już znaczenie szczątkowe i będę je aktualizował rzadko. Na tym pierwszym może umieszczę jakieś teksty o charakterze rozrywkowym, a na drugim sam jeszcze nie wiem co. Pod koniec roku uruchomię pewną nowość, a mianowicie blog wąskospecjalistyczny, poświęcony Bożemu Narodzeniu. W przypadku sukcesu tego przedsięwzięcia, będzie ono powtarzane. Na czterech moich blogach pierwotnych będą się nadal ukazywać teksty komercyjne, głównie o charakterze literackim. A teraz trochę pozablogowo. W styczniu urodziła się nam córeczka Martusia, jesteśmy więc już pełną rodziną z parką dzieciaczków. Miało to pewien wpływ spowalniający na moje działania gtwórcze, ale teraz już pracuję intensywnie i mam nadzieję, że najbliższe pół roku pokaże konkretne efekty tej pracy.